Ultimate Responsive Image Slider Plugin Powered By Weblizar

VITAMIN A – THỪA THIẾU LỢI HẠI NHƯ THẾ NÀO?

thuc-pham-giau-vitamin-a-1

Hiện nay đang có chiến dịch bổ sung Vitamine A liều cao cho trẻ từ 6 đến 36 tháng tuổi. Vậy vai trò cần thiết của Vitamine A cho cơ thể, việc bổ sung vitamine A có lợi hại như thế nào là nhu cầu cần làm rõ cho các bậc cha mẹ.

HTL xin tổng hợp các vấn đề này giúp cho các bạn.

Vitamine là gì?

Hiện nay người ta đã nghiên cứu và phân lập được trên 30 loại vitamin khác nhau từ tự nhiên, đó là các hợp chất hữu khác, thường được đặt tên bằng chữ cái, như A, B1, B2, B6, B12, C, D, E, … đó là các vi chất có vai trò xúc tác rất cần cho hoạt động sống bình thường của cơ thể.

Người và động vật, không thể tự tổng hợp được vitamin và cần được cung cấp các vitamin này cho cơ thể qua thức ăn. Thực vật có màu xanh, đỏ, cam có thể tự tổng hợp vitamin khác nhau. Một số vi sinh vật, đặc biệt là vi sinh vật sống trong ruột người cũng có khả năng tổng hợp nên một loạt các vitamin khac nhau.

Vitamine có hai nhóm:

  • nhóm tan trong nước
  • Nhóm tan trong chất béo.

Nhóm tan trong nước là tiền sinh tố có trong thực vật. Nhóm tan trong chất béo có trong động vật và các vitamine tổng hợp.

Bài dưới đây chỉ trình bày các vấn đề về vitamine A.

i. Vai trò của Vitamine A:

Nhiều người chỉ biết tác dụng của vitamine A cho sức khỏe của mắt qua việc sử dụng dầu gan cá. Nhưng thực ra vitamine A đóng nhiều vai trò quan trọng trong sự phát triển của cơ thể.

  • Tăng trưởng: Giúp trẻ lớn lên và phát triển bình thường.
  • Bảo vệ thị giác: Vitamin A có vai trò trong quá trình nhìn thấy của mắt.
  • Bảo vệ biểu mô: Vitamin A bảo vệ sự toàn vẹn của các biểu mô, giác mạc mắt, biểu mô da, niêm mạc khí quản, ruột non và các tuyến bài tiết và làm lành vết thương.
  • Vitamin A có khả nǎng làm tăng sức đề kháng với các bệnh nhiễm khuẩn, uốn ván, lao, sởi, phòng ngừa ung thư… tǎng cường khả nǎng miễn dịch của cơ thể.

II. Vitamin A có ở đâu?

 Con người thu nhận vitamin chủ yếu từ thức ăn. Nhưng ngày nay người ta ít sử dụng thực phẩm ở dạng tươi tự nhiên. Thực phẩm được tinh chế mất nhiều chất  như bánh mì trắng, gạo xay sát kỹ bằng máy, các loại mì ống và mì sợi, hầu như không còn vitamin. Đặc biệt hơn, hàm lượng vitamin ngay ở trong thực phẩm khác cũng bị giảm đi rất nhiều qua quá trình bảo quản khá lâu. Vì thế nếu chọn thực phẩm không tốt, Vitamin cũng không được cung cấp đủ cho nhu cầu.

Như dã nói, Vitamine A cũng có 2 nhóm: nhóm tan trong nước được cung cấp bời thực phẩm  rau củ tươi xanh & vàng đậm (rau muống, rau dền, mồng tơi, rau đay, rau ngót, cà rốt,bông cải xanh, bí đỏ, xoài, đu đủ, gấc…) dưới dạng tiền sinh tố Beta Caroten. Loại này vào cơ thể có thể được giư lại để chuyển thành Vitamine A sử dụng cho cơ thể khi cần. Loại tan trong chất béo như gan, thịt, cá, trứng, sữa toàn phần  … tác dụng nhanh khi gặp mội trường chất béo. Nhưng nếu thừa thì không đào thải được sẽ tích lại ở gan gây ngộ độc gan, với thai phụ thì có thể sinh con dị tật, rối loạn co cơ, khiến sinh khó.

  • Thời kỳ mang thai Vitamine A và khoáng chất cần cho sự phát triển của thai nhi.. Nếu thiếu hụt nghiêm trọng một hoặc nhiều các chất dinh dưỡng, ngay trong bào thai, trẻ có thể mắc các bệnh bẩm sinh.
  • Với trẻ sơ sinh, sữa mẹ là nguồn cung cấp vitamin A dồi dào nhất cho trẻ đặc biệt là sữa non. Tuy nhiên, nếu bà mẹ ăn uống kiêng khem và không nhận đủ vitamin A thì hàm lượng vitamin A trong sữa mẹ sẽ bị thiếu. Điều này sẽ dẫn đến trẻ bú mẹ cũng bị thiếu vitamin A.
  • Thời kỳ bé ăn dặm cần chú ý chọn cho bé các thực phẩm giàu Vitamin A có rất nhiều trong các loại củ quả và một số ít thực phẩm nguồn gốc động vật

III. Thiếu vitamine A dẫn đến tác hại gì?

  • Trẻ sẽ chậm lớn, còi cọc.
  • Biểu hiện sớm của thiếu vitamin A là giảm khả nǎng nhìn thấy lúc ánh sáng yếu hay còn gọi quáng gà.
  • Khi thiếu vitamin A, biểu mô và niêm mạc bị tổn thương. Tổn thương ở giác mạc mắt dẫn đến hậu quả mù lòa.
  • Thiếu vitamin A làm giảm sức đề kháng với bệnh tật, dễ bị nhiễm trùng nặng đặc biệt là sởi, tiêu chảy và viêm đường hô hấp dẫn tới tăng nguy cơ tử vong ở trẻ nhỏ.
  • Việc thiếu  vitamin A cũng dễ gây cho bị các bệnh như sởi, hô hấp, tiêu chảy kéo dài.

Vitamine A cần được tiếp tế mỗi ngày cho cơ thể để tế bào niêm mạc ở đường hô hấp và tiêu hóa được tạo mới.  Do đó, tình trạng thiếu hụt vitamin A sẽ dễ xãy ra khi mà chế độ ăn uống không kịp đáp ứng, nhất là đối với trẻ nhỏ. Đó là chưa kể đến khi bị bệnh thường rất mệt mỏi, dễ biếng ăn nên sẽ không thể nhận đủ vitamin A.

 Việt Nam là xứ nhiệt đới với nhiều loại rau trái và khá phong phú các loại thực phẩm dinhdưỡng. Trong đó, có rất nhiều thực phẩm giàu vitamin A nguồn gốc động vật và thựcvật. Mặc dù thực phẩm phong phú là thế nhưng nhiều bà mẹ vẫn không biết thựcphẩm nào giàu vitamin A. 

IV. Thừa vitamine A dẫn đến tác hại gì?

Việc lạm dụng vitamine A tổng hợp hay có nguồn gốc động vật sẽ dẫn đế những triệu chứng sau:

– Mờ mắt, nhìn không rõ đồ vật

– Chóng mặt liên tục

– Đau đầu thường xuyên

– Tóc rụng

– Tiêu chảy

– Mất ngủ

– Da bị mẩn ngứa, rối loạn sắc tố da

– Kinh nguyệt bất thường

– Bạn có thể bị ngất xỉu trong lúc làm việc…

– Loãng xương

  • Thừa vitamine A do ăn nhiều thực phẩm có caroten sẽ vàng da. Các triệu chứng này sẽ hết khi dừng ăn.
  • Đối với trẻ em, khi sử dụng quá lượng vitamin A tổng hợp cần thiết cho cơ thể, trẻ sẽ mắc bệnh viêm da sần dạng vảy cá, trẻ chậm tăng cân, tăng chảy máu và đau xương, kìm hãm sự phát triển xương làm chậm lớn… Điều này ảnh hưởng đến sự phát triển bình thường của trẻ. Vì vậy, việc sử dụng cần theo chỉ dẫn của bác sỹ.
  • Với người lớn, lạm dụng vitamin A sẽ có các biểu hiện như mệt mỏi, buồn nôn, đau đầu, khô da, rối loạn kinh nguyệt ở phụ nữ.
  • Đối với bà bầu, sử dụng quá liều vitamin A có thể gây quái thai (dị dạng ở mặt và đầu – hở hàm ếch, ở tim mạch, bộ phận sinh dục, thần kinh trung ương, hệ xương và cơ) hoặc gây khó đẻ do rối loạn cơn co.

Sử dụng vitamine A thế nào cho đúng?

Theo Viện Dinh Dưỡng Quốc Gia Việt Nam mức giới hạn tiêu thụ Vitamin A mỗi ngày tùy theo độ tuổi:

0 – 3 tuổi : 600 mcg

4 – 8 tuổi : 900 mcg

9 – 13 tuổi : 1700 mcg

14 – 18 tuổi : 2800 mcg

Người trưởng thành : 3000 mcg

Phụ nữ mang thai và cho con bú : 2800 mcg.

Đơn vị quốc tế đo lường vitamin là IU

IU    = mcg / 0.3

Mcg = IU * 0.3
Từ IU sang mcg: IU * 0.6 = mcg

Với tiền sinh tố beta caroten IU: mcg / 0.6 = IU

Tuy thực phẩm  kém chất như nêu trên, các các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo rằng nên bổ sung Vitamine A bằng thực phẩm  rau củ quả nếu dư thừa tình trạng này sẽ biểu hiện qua vàng da vàng mắt và ta có thể dừng dung nạp loại thực phẩm này một thời gian thì sẽ hết. Nhưng với Vitamine A tan trong chất béo có ở nguồn động vật và Vitamine tổng hợp có khả năng bị thừa mà không thải được sẽ gây ngộ độc gan và rất nguy hiểm cho trẻ em và thai phụ.

Một số chuyên gia quốc tế cho biết các nước nhiệt đới hầu hết trẻ em được cung cấp đầu đủ dinh dưỡng vì ăn nhiều hoa quả, nên không cần bổ sung vitamine A, chương trình quốc gia khuyên nên bổ sung vì họ tính theo tỉ lệ suy dinh ưỡng toàn quốc.
Vậy nên, chương trìnhquốc gia cấp miễn phí đại trà uống bổ sung vitamin A liều cao, tuy không bắt buộc nhưng gây hoang mang cho các bà mẹ. Mà lẽ ra nên cho chỉ định bổ sung cho những trường hợp nghiêm trọng triển khai tại bệnh viện nhi, bệnh viện mắt, bệnh viện da liễu, bệnh viện phụ sản và cả những người có triệu chứng như nêu trên.

 

Trich tư liệu từ

giaoducsuckhoe.net

dinhduongchuan